बरमगावचा बालाजी

हा आहे उस्मानाबाद तालुक्यातील बरमगाव बुद्रुक या गावचा युवक बालाजी ढवळे. पर्वा त्याच्या गावच्या इतिहासातले पहिलेच व्याख्यान मी पार पाडले. गोष्ट सहा सात वर्षा पूर्वीची आहे. बालाजी हा शिक्षणनिमित्त सोलापूर जिल्हा वसतिगृहात राहत होता. तिथेच रहाणारा बालाजीचा मित्र व आत्ताच्या प्रार्थना बालग्रामचा संस्थापक युवा समाजसेवक प्रसाद मोहिते याने वसतिगृहात माझे व्याख्यान आयोजित केले होते. वसतिगृहातील विद्यार्थ्यांनी सभागृह तुडूंब भरून गेले होते त्याच गर्दीत बसून माझे व्याख्यान ऐकलेल्या बालाजीने तेव्हाच  ठरवले होते की सरांना आपल्या गावाकडे व्याख्यानासाठी न्यायचे. पुढे शिक्षण पूर्ण झाल्यावर तो नोकरीच्या निमित्ताने पुण्याला गेला, तिथेच संसार थाटला पण तरीही गावाची ओढ होतीच.

काही दिवसांपूर्वी इकडे गावात जेव्हा सार्वजनिक शिवजयंती उत्सव समितीची बैठक झाली तेव्हा त्याने व्याख्यानासाठी माझ्या नावाची शिफारस केली. याआधी गावात कधीच व्याख्यानाचा कार्यक्रम झाला नसल्याने गावकऱ्यांनाही व्याख्यानाचा फारसा अनुभव नव्हता. वक्त्याची तारीख मिळेल का ? कार्यक्रमाला लोक जमतील का ? वक्ता चांगला बोलेल का ? नियोजन होईल का ? हे सारे प्रश्न त्यांना पडले पण बालाजी म्हणाला माझ्या गॅरंटी वर तुम्ही सरांना बोलवा. आपल्या गावाला ज्या विचारांची खरी गरज आहे ते विचार सर खूप प्रभावी मांडतील यावर माझा विश्वास आहे. बालाजीच्या विचारांना समितीच्या सर्व सदस्यांनी पाठिंबा दिला आणि अवघ्या चार पाच दिवसात कार्यक्रमाचे देखणे नियोजन केले.

दिनांक २० मार्च रोजी, संध्याकाळी बरमगावात माझे व्याख्यान पार पडले. ग्रामस्थांना शिवचरित्रातले आजपर्यंत न ऐकलेले पैलू उलगडून सांगितले एवढेच नाही तर गावच्या आणि गावातील नव्या पिढीच्या भविष्यासाठी मौलिक विचार मांडले. व्याखान संपल्यावर सुमारे अर्धा तास माझ्या सभोवतालची गर्दी हटली नाही. प्रत्येकजण हातात हात घेऊन व्याख्यानाबद्दल प्रतिक्रिया देत होता. सेल्फीसाठी पोरांची झुंबड उडाली होती. लोकांच्या चेहऱ्यावरचे समाधान पाहून बालाजीच्या चेहऱ्यावर उमटलेले विजयी हास्य माझ्यासाठीही जिंकल्याची निशाणी होती.

हे सगळं मी का सांगतोय ? तर बालाजीने सुमारे सात वर्ष मला त्याच्या डोक्यात ठेवले, माझा विचार पोसला आणि संधी मिळताच त्या संधीचे सोने केले. आज गावातील प्रत्येक नागरिक बालाजीजवळ व्याख्यानाचे कौतुक करतोय. गावाला  चांगले विचार मिळाल्याने गावकरी समाधानी आहेत याचे सारे श्रेय बालाजीला जाते. जोवर अशा एका विचारशील युवकांच्या मेंदूत आमचं वास्तव्य आहे तोवर हजारो मेंदूत शिवचरित्र रुजवण्याची प्रक्रिया सुरूच राहील.

विशाल गरड
२२ मार्च २०२२

आज भेटलो रायरीला

कादंबरी १९ फेब्रुवारीपासूनच वाचकांसाठी उपलब्ध झाली आहे तरीही अजूनपर्यंत माझ्या हातात माझ्या हक्काची प्रत आली नव्हती. फेब्रुवारीमध्ये व्याख्यानामुळे व्यस्त तर मार्च मध्ये बोर्ड परिक्षेमुळे व्यस्त त्यामुळे कादंबरी आणायला जायलाही वेळ नाही मिळाला. या साहित्यरूपी लेकराला जन्म दिल्यापासून ना त्याला कवटाळले, ना कोड कौतुक केले. पण आज अखेर ती इच्छा पूर्ण झालीच. न्यू एरा पब्लिशिंग हाऊसच्या ऑफिसमधून लेखकासाठीच्या प्रती आज घरपोच मिळाल्या.

तसं तर सर्व वयोगटाला वाचण्यासारखी ही कादंबरी आहे पण नुकतंच तारुण्यात पाऊल ठेवलेल्या, राजकिय महत्वकांक्षा बाळगणाऱ्या शिवभक्तांना ही कादंबरी वाचण्याचा माझा आग्रह असेल. सध्याच्या सामाजिक आणि राजकीय परिस्थितीला सामोरे जाताना या कादंबरीतला कंटेंट डोक्यात असायला हवा. कादंबरीच्या नावावरून आणि मुखपृष्ठावरून जरी 'रायरी' ऐतिहासिक वाटत असली तरी यात गावकुसातील सामान्य शिवभक्तांची गोष्ट सांगितली आहे.

रायरीचे प्रोमोशन अजून सुरू केले नाही पण आता कादंबरी हातात आल्याने त्याला बळ मिळेल. कादंबरी जनमानसात पोहोचण्याची प्रक्रिया तशी लांबच असते हे मी जाणतो तरीही अल्पवधित तिने शेकडो घरांच्या कपाटात स्थान मिळवल्याने मी समाधानी आहे. यापुढेही 'रायरी' जास्तीत जास्त लोकांनी वाचावी यासाठी एक लेखक म्हणून मी प्रयत्न करीत राहील  बाकी जोपर्यंत महापुरुषांना विचारांतून जिवंत ठेवण्याचा विषय येत राहील तोपर्यंत रायरीचा उल्लेख होत राहील.

कादंबरी : 'रायरी'
लेखक : विशाल गरड
प्रकाशक : न्यू एरा पब्लिकेशन, पुणे
मुखपृष्ठ चित्र : रत्नदीप बारबोले
पृष्ठे: २४३
मूल्य : २५० ₹
कादंबरीसाठी संपर्क : 8999360416, 8888535282

मग 'रायरी' वाचायलाच हवी

तुम्ही शिवरायांच्या विचारांवर प्रेम करणारे शिवभक्त आहात मग तुम्ही 'रायरी' वाचायलाच हवी,
तुम्हाला जडलेले वाईट व्यसन काही केल्या सुटत नाही मग तुम्ही 'रायरी' वाचायलाच हवी,
तुम्हाला राजकारणात यायचंय, चांगलं काम उभा करायचंय मग तुम्ही 'रायरी' वाचायलाच हवी,
तुमचा विरोधक बलाढ्य आहे तरीही त्याला पराभूत करण्याची तुमची इच्छा आहे मग तुम्ही 'रायरी' वाचायलाच हवी,
तुम्ही कार्यकर्ता आहात पण कार्यकर्त्याची कात टाकून तुम्हाला नेता बनायचंय मग तुम्ही 'रायरी' वाचायलाच हवी,
तुम्ही रायगडाचे शिलेदार आहात, मग त्या दुर्गराजची शक्ती अनुभवण्यासाठी तुम्ही 'रायरी' वाचायलाच हवी,
तुम्ही भारतरत्न डॉ.बाबासाहेब आंबेडकरांचे अनुयायी आहात मग तुम्ही 'रायरी' वाचायलाच हवी,
तुम्ही आजवर खूप काही वाचलं असेल किंवा काहीच वाचलं नसेल तरीही तुम्ही 'रायरी' वाचायलाच हवी,
कारण
आजच्या आधुनिक शिवभक्तांच्या जगण्याला शिवचरित्राचा स्पर्श देऊन नुसती वेळ नाही तर काळ बदलण्याचे सामर्थ्य वाचकाला बहाल करण्याचा प्रयत्न रायरीतून झालाय. या प्रयत्नांना तुमचं पाठबळ मिळावं हीच अपेक्षा.

कादंबरी : 'रायरी'
लेखक : विशाल गरड
प्रकाशक : न्यू एरा पब्लिकेशन, पुणे
मुखपृष्ठ चित्र : रत्नदीप बारबोले
पृष्ठे: २४३
मूल्य : २५० ₹

रायगड हा कादंबरीचा आत्मा आहे म्हणूनच रायरीची पहिली प्रत महाराजांच्या पायावर ठेवून 'रायरी' तुम्हा सर्वांसाठी उपलब्ध करून देत आहोत. कादंबरी घरपोच मागवण्यासाठी खालील नंबरवर अवश्य संपर्क साधा.
न्यू एरा ऑफिस -📱8999360416

फोटो सौजन्य : किताबवाला

माझं इरकलीतलं विद्यापीठ

माझ्यावर आईहून जास्त प्रेम करणारी व्यक्ती म्हणजे आज्जी होती. दिनांक २८ फेब्रुवारी रोजी सोमवारी पहाटे ५:०० च्या सुमारास ती मला पोरकं करून गेली. मायेचा समुद्र जणू तव्यावर पडलेल्या पाण्याच्या थेंबासारखा चर्रर्र करून आटून जावा तशी ती निघून गेलीये पुन्हा कधीच न परत येण्यासाठी. पांगरीच्या निलकंठेश्वरावर तिची प्रचंड श्रद्धा होती, जोवर पायात त्राण होता तोवर प्रत्येक सोमवारी ती निलकंठेश्वराला जायचीच. स्वर्गाच्या दिशेने अखेरचा प्रवासही तिने सोमवारीच केला हा योगायोग नसून जणू महादेवानेच तिला महाशिवरात्री साजरी करायला स्वर्गात निमंत्रित केलं असावं एवढी ती विलक्षण घटना होती.

दिड वर्षापूर्वी बापू गेले तेव्हापासूनच आज्जीची तब्बेत कमी जास्त होत होती. तेव्हाही तिने बापू गेल्याचे दुःख पोटात ठेवून आम्हाला धीर दिला पण आतून ती खचली होती कारण सकाळी लवकर आंघोळ झाल्यावर जेव्हा ती कपाळाला मेन लावून त्यावर कुंकू लावायला बसायची तेव्हा पाच दहा मिनिटे तरी लागायची पण बापू गेल्यापासून तिजी तिलाच आरशात बघायला नकोसं व्हायचं. कपाळाचे भारदस्त कुंकू हे जुन्या बायांचा सर्वोच्च दागिना असायचा तोच हरवला तर त्यांचे मनही हरवून जातं असंच काहीसं आज्जीचं झालं आणि गेल्या दिड वर्षात ती पुरती थकून गेली. तरूण वयात शेतात प्रचंड कष्ट केलेली आज्जी वयाची ऐंशी पार करुस्तोवर तंदुरुस्त होती आमच्या जन्मापासून ती कधी आम्हाला म्हातारी वाटलीच नाही, अंगावर इरकल होती बस्स एवढीच तिच्या म्हातारपणाची काय ती निशाणी. कामाला म्हणलं तर आईच्या खांद्याला खांदा लावून राबायची. 

आज्जीच्या हातचे पिठलं, आंब्याची चटणी, टोमॅटोची चटणी, कडी, ताक या माझ्या प्रचंड आवडीच्या गोष्टी. घरी केलेली एखादी भाजी कधी नाही आवडली की आज्जी लगेच मला काहीतरी करून खाऊ घालायची. घरातल्या लहान लेकरांची काळजी घेणारं ती एक विद्यापीठ होती. इनबिन दुसरी पर्यंत शिकून अडाणी राहिलेली आज्जी नंतर मात्र स्वयंप्रयत्नातून साक्षर झाली, वाचायला शिकली. भजनाची आवड असल्याने तिने बरेच अभंग आणि गवळणी तोंडपाठ केल्या. किर्तन, भजन, हरिपाठात ती रमायची. देवपूजा आणि तुळशी माळेचा जप तिने अखंड ठेवला. घरातल्या कुणीही घराचा उंबरा ओलांडला की तो परत येईस्तोवर आज्जीचा जीवात जीव नाही राहायचा. तिचं सगळं आयुष्य कष्ट करण्यात आणि लेकरांना, नातवांना जीव लावण्यातच गेलं.

वैजियंताबाई नावाचं आमचं इरकलीतलं विद्यापीठ जरी आज काळाच्या पडद्याआड गेले असले तरी तिच्या संस्काराची शिदोरी आम्हाला टिकवून टिकवून खायची आहे. गरड घराण्याच्या तीन पिढ्यांवर संस्कार केलेल्या या स्त्रीच्या उपकारातून कधीच उतराई होऊ शकत नाही. माझ्या कादंबरीला तिचा दोन वर्षांचा सहवास लाभला हे माझ्या पोरीचं भाग्यच. आता तिच्या आठवणी ह्याच  ठेवा आहेत ज्या जपल्या जातील आमच्या अखेरच्या श्वासापर्यंत. आज्जे तुझी लै आठवण येते, साश्रु नयनांनी तुला भावपूर्ण श्रद्धांजली.

विशाल गरड (वैजियंताबाईचा नातू)

२ मार्च २०२२, पांगरी

व्याख्यानाच्या मानधनातून ट्रामा सेंटरला मदत

काही दिवसांपूर्वी शिवाजी शिक्षण प्रसारक मंडळाचे अध्यक्ष डॉ. बी.वाय यादव साहेबांनी संस्थेच्या माजी विद्यार्थ्यांना जगदाळे मामा हॉस्पिटलमध्ये उभा राहत असलेल्या ट्रामा केअर सेंटरला मदत करण्याचे आवाहन केले होते. त्यांच्या आवाहनाला प्रतिसाद देत शिवजयंतीदिनी झालेल्या व्याख्यानातुन मिळालेले मानधन मी आज ट्रामा सेंटरला मदत म्हणून संस्थेचे विश्वस्थ जयकुमार बापू शितोळे यांचेकडे सुपूर्द केले. अर्थात फुलांच्या बागे एवढ्या मोठ्या या प्रकल्पास मी केलेली मदत म्हणजे फुलाच्या पाकळीएवढीच पण उद्या जेव्हा तिथे एखाद्या गोरगरीब अपघातातग्रस्त रुग्णाचा जीव वाचेल तेव्हा ती भव्य वास्तू उभारलेल्या हातांना मिळणाऱ्या समुद्राएवढ्या विशाल समाधानात आपलाही एका थेंबाचा वाटा आहे ही जाणीव सुखावणारी असेल.

अपघातग्रस्त रुग्णाला एकाच छताखाली सर्व उपचार देणाऱ्या ट्रामा सेंटरच्या अद्ययावत इमारतीचा खर्च सुमारे चाळीस कोटींच्या घरात आहे. बार्शी तालुक्यासह आसपासच्या दहा तालुक्यात जगदाळे मामा हॉस्पिटल आरोग्य देवतेचे काम करतंय. आता सुसज्ज ट्रामा केअर सेंटरने बार्शीच्या वैद्यकीय वैभवात आणखीनच भर पडेल. आजवर करोडो रुपये खर्चून गावात, शहरात उभारलेल्या समाजमंदिरांनी आणि सभागृहांनी कोरोना काळात किती लोकांचा जीव वाचवला ? आणि रुग्णालयांमुळे किती लोकांचा जीव वाचला याचा विचार केला की लक्षात येतं भविष्यात आपल्याला कशाची जास्त गरज आहे. म्हणूनच अशा आरोग्यमंदिरांस आपणही जमेल तेवढी मदत करावी याचसाठी हा शब्द प्रपंच.

विशाल गरड

२७ फेब्रुवारी २०२२, बार्शी

पावनखिंड

वीरगती मिळाल्यानंतर हातात तलवार धरून दगडाला टेकलेला बाजीप्रभूंचा देह पाहताना अक्षरशः शरीराच्या पेशी पेशीत स्फोट झाला, कानशिला गरम झाल्या एक मोठा श्वास फुफ्फुसात भरला गेला त्यासरशी डोळ्याच्या कडा आपसूक पाणावल्या. स्वराज्याचे रक्तदाते बाजीप्रभू देशपांडे, शिवा काशीद आणि बांदल सेनेतील प्रत्येक मावळ्यास विनम्र अभिवादन.

चित्रपट पाहताना वरती उल्लेख केलेल्या फ्रेमचा फोटो काढण्याचा मोह झाला होता पण तो तुम्ही थेटर मध्ये जाऊनच अनुभवावा म्हणून नाही काढला. "अभिनेते अजय पुरकर सर, भविष्यात तुम्ही अनेक भूमिका वटवाल पण जणू याच भूमिकेसाठी तुमचा जन्म झालेला असावा आणि तुम्हाला तो बलदंड देह मिळाला असावा इतकी अजरामर भूमिका आपण साकरलीत."

आजवर मी माझ्या व्याख्यानातून या प्रसंगातली पराकोटीची आत्माहुती सांगत आलो पण आज प्रत्यक्ष पाहताना कमरेची समशेर उपसून आपणही बांधल सेनेच्या मदतीस जावे असे वाटले. हा अविस्मरणीय क्षण अनुभवायला दिल्याबद्दल आणि एक अप्रतिम कलाकृती निर्माण केल्याबद्दल दिग्पाल सरांसोबत पावनखिंडीच्या सर्व टिमचे आभार.

विशाल गरड
२४ फेब्रुवारी २०२२

रायरीची घोषणा

'रायरी' या माझ्या पहिल्या कादंबरीची पहिली आवृत्ती आज शिवजयंतीच्या शुभमुहूर्तावर छापून पूर्ण झाली आहे. शिवभक्तांची ही गोष्ट १९ फेब्रुवारी या शुभमुहूर्तावर सज्ज व्हावी अशी माझी इच्छा होती त्याप्रमाणे न्यू एरा प्रकाशनने युद्ध पातळीवर प्रयत्न करून आज अखेर रायरी वाचकांसाठी सज्ज केली त्याबद्दल त्यांस मनस्वी धन्यवाद.

सध्याच्या काळाची गरज असलेला कंटेंट कादंबरीत असल्याने शहरातील, गावातील आणि वाड्या वस्त्यावरील सर्वच शिवभक्तांना मी रायरी वाचण्याचे आवाहन करतो. काल्पनिक कथेचा आधार घेऊन समाजातील जळजळीत वास्तव मांडण्याचा प्रयत्न मी रायरीच्या माध्यमातून केला आहे. विचारांची शिवजयंती तर मी दरवर्षीच साजरी करीत आलोय पण यावर्षी मात्र शिवरायांना कादंबरी लिहून अभिवादन करू शकल्याचे प्रचंड मानसिक समाधान पदरी पडलंय. रायरी बद्दल अजून खूप काही सांगायचंय पण आजच्या पवित्र दिनी फक्त एवढंच सांगतो की "आजच्या युवकांना पथदर्शी ठरणारी ही कादंबरी भविष्यात नक्कीच प्रत्येक शिवभक्तांच्या पुस्तकांच्या कपाटात जागा मिळवेल"

खरं तर कादंबरीला साजेसा भव्य दिव्य प्रकाशन सोहळा आयोजित करण्याचा मानस आहे पण सध्या शिवजयंती व्याख्यानमालेत व्यस्त असल्याने त्याचे नियोजन लगेच करणे शक्य होणार नाही म्हणूनच प्रकाशनाची औपचारिकता बाजुला ठेवून रायरीची पहिली आवृत्ती थेट तुम्हाला वाचायला उपलब्ध करून देत आहोत. अर्थात प्रकाशन सोहळाही होणारच तोही रायरीला शोभेल असाच पण जरा सवडीने. तोपर्यंत वाचून प्रतिक्रिया कळवत राहा.

कादंबरी : 'रायरी'
लेखक : विशाल गरड
प्रकाशक : न्यू एरा पब्लिकेशन, पुणे
मुखपृष्ठ चित्र : रत्नदीप बारबोले
पृष्ठे: २४३
मूल्य : २५० ₹
कादंबरी साठी संपर्क 👇🏽
न्यू एरा पब्लिशिंग हाऊस : 8798202020

विशाल गरड
१९ फेब्रुवारी २०२२ (शिवजयंती)